Maria Wnęk

ur. 1922 w Olszance, zm. 2005 w Olszance

Malarka, jedna z najwybitniejszych przedstawicielek polskiej sztuki art brut.

Urodziła się w rodzinie wielodzietnej w Olszance. Ukończyła cztery klasy szkoły podstawowej. Po pożarze rodzinnego domu przeniosła się do Nowego Sącza, gdzie zmieniała wielokrotnie miejsce zamieszkania. Pracowała przy regulacji Dunajca, w kuchni wojskowej, na poczcie, w hotelu, w mleczarni. Po wypadku w 1960 roku przyznano jej rentę inwalidzką. Często podróżowała z całym swoim majątkiem – tobołkami i paczkami. Parokrotnie była kierowana do szpitala psychiatrycznego w Kobierzynie, gdzie została zdiagnozowana jako schizofreniczka.

Maria Wnęk zaczęła malować w wieku 40 lat, kiedy trafiła na zajęcia zespołu plastycznego przy nowosądeckim Domu Kolejarza. Malowała na papierze, ale też na przedmiotach znalezionych: blasze, siedzeniach krzeseł, sklejce, tekturze, pilśni, desce, płótnie. Była osobą głęboko wierzącą, jej obrazy mają charakter mistyczny. Większość prac posiada na odwrocie historie objaśniające (tzw. „Życiorysy”) – to od nich Wnęk zaczynała pracę nad obrazem. Teksty te stanowią wizje artystki – słowa dyktowane przez Boga i świętych. Sama artystka występuje w roli posłanniczki, która ostrzega świat przed grożącymi niebezpieczeństwami, związanymi m.in. z wojnami, próbami atomowymi, upadkiem obyczajów. Obok transcendencji w jej pracach pojawiają się też wątki codzienne, związane z jej sytuacją mieszkaniową i bytową. Poprzez obrazy informowała o swoich problemach, lękach, krzywdach doznanych od ludzi, poczuciu zagrożenia. Wnęk zdawała sobie sprawę ze swojego sukcesu artystycznego w Polsce i za granicą (choć nie miał on wpływu na jej styl życia) – obrazy podpisywała często „Maria Wnęk, malarka słynna po całym śfiecie”. Jej prace znajdują się w najważniejszych kolekcjach sztuki art brut, m.in. w Collection de l’Art Brut w Lozannie, American Visionary Art Museum w Baltimore czy Art & Marges Museum w Brukseli.

 

Pokaż opis